Een 1500 jaar oud mozaïek dat in Turkije werd ontdekt, ontsnapte ternauwernood aan kunstsmokkelaars

In Mardin duiken twee Romeinse mozaïeken van anderhalf millennium oud weer op: de ene bij een huiszoeking in Derik in beslag genomen, de andere vrijgelegd onder een oude molen in Midyat. Ze laten een spel van mediterrane en vroegbyzantijnse invloeden zien, met geometrische motieven, een figuratieve scène en een Griekse inscriptie met de signatuur van Tittos Domestikos. Los van het spektakel vertellen deze mozaïekvloeren het verhaal van een dagelijkse strijd tegen de handel in antiquiteiten, gevoerd door de autoriteiten, het lokale museum en alerte bewoners. Hun toekomst tekent zich nu af tussen bescherming ter plekke en nieuw licht op de Late Oudheid in de regio.

Een uitzonderlijke vondst in het hart van Mardin

In de regio Mardin in Turkije zijn twee mozaïeken van 1.500 jaar aan het licht gekomen en op het nippertje uit de handen van kunstsmokkelaars gered. Ze dateren uit de Late Oudheid en werden gevonden in Derik en Midyat. Samen geven ze een waardevolle inkijk in een gelaagd verleden, waar lokale tradities en mediterrane invloeden elkaar kruisen.

Derik, waar een huiszoeking een verloren meesterwerk blootlegt

In Derik bracht een gerichte gerechtelijke actie tegen een netwerk van antiquiteitensmokkel een mozaïek van circa 60 m² aan het licht. Het werk toont fijn gecomponeerde geometrische motieven en een figuratieve scène, die het vakmanschap van de makers en een esthetiek gevoed door regionale uitwisseling verraden. Specialisten benadrukken de rol van het gebied als culturele brug tussen het Oost-Romeinse Rijk en de lokale gemeenschappen, een kruispunt waar stijlen en technieken elkaar ontmoetten en veranderden.

Midyat, een verlaten molen geeft zijn geheimen prijs

In Midyat verscheen onder de resten van een oude molen een tweede mozaïek, opgebouwd uit abstracte motieven en met een zeer zeldzame Griekse inscriptie met de naam ‘Tittos Domestikos’. Die vermelding werpt licht op een mecenas of hooggeplaatste bewoner, een sleutel tot het begrijpen van aristocratische netwerken en de smeltkroes van invloeden op het kruispunt van de rijken die de regio vormgaven.

Erfgoed bedreigd, maar beschermd

De vondst van deze werken onderstreept de schaal van de handel in antiquiteiten, maar ook de inzet op het terrein. De Turkse autoriteiten, gesteund door alerte inwoners, schroeven toezicht en bescherming op. Volgens Laurie Henry, erfgoedspecialist, blijkt lokale betrokkenheid doorslaggevend om smokkel in te dammen en de waarde van een gedeeld erfgoed te bevestigen.

Intensivering van gerichte huiszoekingen tegen smokkelnetwerken
Programma’s voor stabilisatie en behoud van niet-geregistreerde vindplaatsen
Nauwere samenwerking tussen archeologen, politie en lokale gemeenschappen

Deze gezamenlijke inspanningen voeden het collectieve geheugen van Mardin en versterken de culturele aantrekkingskracht van de streek.

Met de blik op de toekomst

De ontdekkingen in Derik en Midyat verrijken een erfgoed dat nog lang niet al zijn geheimen heeft prijsgegeven. Meer dan alleen behoud kunnen ze een verantwoord cultuurtourisme stimuleren, met ruimte voor onderzoek, publieksbemiddeling en de waardering van de sites. In Midyat én in Derik blijft de geschiedenis zich onthullen, fragment voor fragment.